اخطار جدی به بانکهای ناتراز ناترازی بانکی، موتور تشدید تورم
نیازگاه: بنابر گفته رییس کل بانک مرکزی، یکی از دلیلهای اصلی تورم در کشور، ناترازی بانک هاست در صورت ادامه ناترازی برخی بانک ها، این بانکها با برخورد های شدیدتر همچون انحلال مواجه خواهند شد باید بپذیریم که سیستم بانکی ناترازی ها جدی دارد.
نیازگاه به نقل از خبرنگاران جوان: ناترازی بانکها در سالیان اخیر به یکی از مهم ترین چالش های نظام مالی کشور تبدیل گشته است؛ مساله ای که بااینکه در ظاهر به وضعیت ترازنامه بانکها و نحوه مدیریت منابع و مصارف آنها مربوط می شود، اما پیامد های آن خیلی فراتر از شبکه بانکی است و می تواند بر متغیر هایی مانند تورم، نقدینگی، سرمایه گذاری و تولید اثر مستقیم و غیرمستقیم بگذارد.
بانکها در اقتصاد ایران نقش اصلی را در تامین مالی بنگاه های اقتصادی بر عهده دارند. از همین رو، هرگونه اختلال در وضعیت مالی بانکها می تواند به کاهش توان تسهیلات دهی، افزایش اضافه برداشت از بانک مرکزی و در نهایت تشدید فشار های تورمی منجر شود. در سوی دیگر، محدود شدن اعتباردهی به بخش مولد اقتصاد می تواند رکود را عمیق تر کرده و زمینه کاهش سرمایه گذاری و افت ظرفیت تولید را فراهم آورد.
ناترازی بانکها چطور به تورم منجر می شود؟
ناترازی زمانی رخ می دهد که میان منابع و مصارف بانک یا میان دارایی ها و بدهی های آن عدم تعادل پایدار ایجاد شود. در چنین شرایطی، برخی بانکها برای انجام تعهدات خود ممکنست به استقراض یا اضافه برداشت از بانک مرکزی متوسل شوند.
افزایش اضافه برداشت بانکهای ناتراز از بانک مرکزی، در صورت نبود سازوکار های مؤثر برای کنترل آن، می تواند به افزایش پایه پولی و در ادامه رشد نقدینگی منجر شود. هنگامی که رشد نقدینگی از ظرفیت رشد تولید کالا و خدمات در اقتصاد بیشتر شود، قسمتی از این عدم تعادل خویش را در افزایش سطح عمومی نرخها نشان داده است.
از این منظر، ناترازی بانکها صرفا یک مشکل حسابداری یا مدیریتی در داخل بانکها نیست؛ بلکه می تواند به یکی از کانال های ایجاد و تشدید تورم در اقتصاد تبدیل گردد.
پیش از این هم عباسپور کارشناس اقتصادی، در رابطه با آثار این پدیده در گفت و گو با گزارشگر اقتصادی باشگاه خبرنگاران اظهار داشته بود: باور دارد ناترازی بانکها تنها یک مساله درون بانکی نیست، بلکه مستقیماً بر تورم و تولید اثر می گذارد. ناترازی بانکها علاوه بر تأثیرگذاری بر تورم، به رکود تولید نیز دامن می زند؛ چون که وقتی بانکها ناتراز باشند، شبکه بانکی پویایی لازم را در قسمت فعالیتهای تولیدی و اقتصادی از دست می دهد و این مورد به تعمیق رکود منجر می شود.
این گزاره از آن جهت اهمیت دارد که بانکها در اقتصاد ایران نقش اصلی را در تامین مالی بنگاه ها بر عهده دارند. در اقتصادی که بازار سرمایه هنوز نتوانسته به میزان کافی جایگزین تامین مالی بانکی شود، اختلال در ترازنامه بانکها به معنای کاهش توان اعطای تسهیلات به تولیدکنندگان است. درنتیجه، بنگاه ها با کمبود سرمایه در گردش مواجه می شوند، طرح های توسعه ای عقب می افتد و قسمتی از ظرفیت تولیدی کشور بلااستفاده می ماند.
ناترازی بانکی، هم زمان تورم و رکود ایجاد می کند
یکی از مهم ترین پیامد های ناترازی بانکی، ایجاد وضعیتی است که اقتصاد هم زمان با دو مشکل تورم و رکود مواجه می شود. از یک سو، تامین کسری منابع بانکهای ناتراز می تواند به افزایش پایه پولی و رشد نقدینگی منجر شود و از طرفی، ضعف ترازنامه بانکها توان آنها برای تامین مالی فعالیتهای مولد را می کاهد.
در چنین شرایطی، منابع مالی بجای آنکه به سوی افزایش ظرفیت تولید و سرمایه گذاری هدایت شود، ممکنست صرف جبران ناترازی ها و پوشش تعهدات گذشته شود. بنابراین، حتی در حالی که حجم تسهیلات بانکی افزوده می شود، لزوماً به معنای افزایش تامین مالی مؤثر تولید نیست.
این مساله نشان داده است که برای کنترل تورم، تنها تمرکز بر رشد نقدینگی کافی نیست و کیفیت ترازنامه بانک ها، نحوه خلق اعتبار و محل مصرف منابع بانکی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
اخطار رییس کل بانک مرکزی در رابطه با بانکهای ناتراز
در همین جهت، شب گذشته همتی رییس کل بانک مرکزی از تشدید نظارت بر بانکها آگاهی داد و اضافه کرد: یکی از علل اصلی تورم در کشور، ناترازی بانک هاست در صورت ادامه ناترازی برخی بانک ها، این بانکها با برخورد های شدیدتر همچون انحلال روبه رو خواهند شد باید بپذیریم که نظام بانکی ناترازی ها جدی دارد.
او اضافه کرد: بانک ایران زمین ۱۱۴ همت اضافه برداشت از بانک مرکزی داشت که با دستور رییس محترم قوه قضاییه ۷۵ همت از اموال این بانک به بانک مرکزی منتقل شد و ۴۵ همت دیگر هم تا دو ماه آتی منتقل می شود هر بانکی برنامه اصلاحی بدهد کمک می نماییم و اگر اصلاح نشوند، منحل می نماییم و اصلاً مماشات نداریم همه بانکها مشکل ندارند ولی بخش عمده تورم کشور درنتیجه اضافه برداشت بانکهای ناتراز است با مدیران متخلف برخورد جدی می نماییم.
اصلاح بانکهای ناتراز؛ لزوم اقتصاد ایران
اظهارات رییس کل بانک مرکزی نشان داده است سیاست گذار پولی، اصلاح نظام بانکی را بعنوان یکی از مسیر های کنترل تورم دنبال می کند. در عین حال، اصلاح ناترازی بانکها فرآیندی پیچیده است؛ ریشه های ناترازی می تواند در عواملی مانند دارایی های کم کیفیت، مطالبات غیرجاری، بنگاه داری، تسهیلات تکلیفی، ضعف مدیریت ریسک، عدم کفایت سرمایه و انباشت زیان های گذشته قرار داشته باشد. بنابراین، اصلاح حقیقی نیازمند شناسایی دقیق منشاء ناترازی، تعیین تکلیف دارایی های منجمد، افزایش سرمایه بانکهای واجد شرایط و مواجهه با بانک هایی است که امکان بازگشت به وضعیت پایدار را ندارند.
دراین میان، تفکیک بانکهای قابل اصلاح از بانکهای بدون امکان احیا اهمیت زیادی دارد. ادامه فعالیت یک بانک ناتراز بدون برنامه اصلاحی مشخص می تواند هزینه های بیشتری را به اقتصاد تحمیل کند؛ برای اینکه زیان انباشته و نیاز آن به منابع جدید ممکنست در نهایت به منابع عمومی و پایه پولی منتقل شود.
در نهایت قابل اشاره است که ناترازی بانکها را نمی توان صرفا یک مشکل درون بانکی دانست. این پدیده از یک سو می تواند با افزایش نیاز بانکهای ناتراز به منابع بانک مرکزی، زمینه رشد پایه پولی و نقدینگی و در نهایت افزایش فشار های تورمی را فراهم آورد و از طرفی، با تضعیف توان تسهیلات دهی سالم، دسترسی بنگاه ها به منابع مالی را کم کند.
اظهارات اخیر رییس کل بانک مرکزی در رابطه با تشدید نظارت، تعیین تکلیف بانکهای ناتراز و احتمال برخورد های شدیدتر با بانک هایی که برنامه اصلاحی خویش را اجرا نمی کنند، نشان دهنده جدی تر شدن رویکرد سیاست گذار نسبت به این مساله است. در عین حال، موفقیت این سیاست در نهایت به نحوه ی اجرای آن، شفافیت صورت های مالی بانک ها، تعیین تکلیف دارایی های منجمد و زیان های انباشته و همینطور ایجاد سازوکار های مؤثر برای پیشگیری از بازتولید ناترازی در آینده بستگی دارد.
در صورت اجرای صحیح، اصلاح ناترازی بانکها می تواند یکی از پایه های مهم ثبات پولی و کاهش فشار تورمی باشد؛ اما اگر اصلاحات به صورت ناقص صورت گیرد، خطر آن وجود دارد که مشکل از ترازنامه بانکها به سایر بخش های اقتصاد منتقل شود. بنابراین، مساله اصلی تنها مواجهه با بانک ناتراز نیست، بلکه ساختن نظام بانکی سالمی است که بتواند بدون ایجاد فشار تورمی، منابع اقتصاد را به سوی تولید و سرمایه گذاری هدایت کند.
حرف آخر اینکه بنابراین، حتی در حالیکه حجم تسهیلات بانکی افزوده می شود، لزوماً به مفهوم افزایش تأمین مالی مؤثر تولید نیست.
این مسئله نشان داده است که برای کنترل تورم، تنها تمرکز بر رشد نقدینگی کافی نیست و کیفیت ترازنامه بانک ها، نحوه خلق اعتبار و محل مصرف منابع بانکی هم باید مورد توجه قرار گیرد.
اخطار رئیس کل بانک مرکزی در ارتباط با بانک های ناتراز
در همین جهت، شب گذشته همتی رئیس کل بانک مرکزی از تشدید نظارت بر بانک ها آگاهی داد و افزود: یکی از دلایل اصلی تورم در کشور، ناترازی بانک هاست در صورت ادامه ناترازی برخی بانک ها، این بانک ها با برخورد های شدیدتر همچون انحلال رو به رو خواهند شد باید بپذیریم که سیستم بانکی ناترازی ها جدی دارد.
او افزود: بانک ایران زمین ۱۱۴ همت اضافه برداشت از بانک مرکزی داشت که با دستور رئیس محترم قوه قضاییه ۷۵ همت از اموال این بانک به بانک مرکزی منتقل شد و ۴۵ همت دیگر هم تا دو ماه آتی منتقل می شود هر بانکی برنامه اصلاحی بدهد کمک می نماییم و اگر اصلاح نشوند، منحل می نماییم و اصلاً مماشات نداریم همه بانک ها مشکل ندارند ولی بخش عمده تورم کشور درنتیجه اضافه برداشت بانک های ناتراز است با مدیران متخلف برخورد جدی می نماییم.
اصلاح بانک های ناتراز؛ ضرورت اقتصاد ایران
اظهارات رئیس کل بانک مرکزی نشان داده است سیاست گذار پولی، اصلاح سیستم بانکی را به عنوان یکی از مسیر های کنترل تورم دنبال می کند. بنابراین، اصلاح واقعی نیازمند شناسایی دقیق منشأ ناترازی، تعیین تکلیف دارایی های منجمد، افزایش سرمایه بانک های حائز شرایط و مواجهه با بانک هایی است که امکان بازگشت به وضعیت پایدار را ندارند.
دراین میان، تفکیک بانک های قابل اصلاح از بانک های بدون امکان احیا اهمیت زیادی دارد. با این حال، موفقیت این سیاست در نهایت به نحوه ی اجرای آن، شفافیت صورت های مالی بانک ها، تعیین تکلیف دارایی های منجمد و زیان های انباشته و همچنین ایجاد سازوکار های مؤثر برای جلوگیری از بازتولید ناترازی در آینده بستگی دارد.
در صورت اجرای صحیح، اصلاح ناترازی بانک ها می تواند یکی از پایه های مهم ثبات پولی و کاهش فشار تورمی باشد؛ اما اگر اصلاحات به شکل ناقص صورت گیرد، خطر آن وجود دارد که مشکل از ترازنامه بانک ها به سایر بخش های اقتصاد منتقل شود.
منبع: نیازگاه
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب